Ile prądu zużywa klimatyzacja w biurze i hali: 3,5 i 5 kW latem i zimą

Czym różni się moc chłodnicza 3,5 kW od poboru prądu?

Rozporządzenie o ekoprojekcie klimatyzatorów definiuje moc znamionową jako wydajność chłodniczą lub grzewczą w standardowych warunkach, a nie moc pobieraną z gniazdka. Urządzenie nie zamienia prądu w chłód, tylko przenosi ciepło z pomieszczenia na zewnątrz i na to zużywa prąd. Ile go potrzebuje, mówi współczynnik EER dla chłodzenia i COP dla grzania.

EER to deklarowana wydajność chłodnicza podzielona przez pobór mocy elektrycznej w warunkach znamionowych (wewnątrz 27 °C, na zewnątrz 35 °C). Dla grzania warunki są inne: wewnątrz 20 °C, na zewnątrz 7 °C. Z tego wynika prosty wzór: pobór przy pełnej wydajności = moc znamionowa / EER. Wartość EER znajdziesz w karcie produktu.

• Jednostka 3,5 kW. Przy założonym EER 3,2 (przykład, sprawdź kartę swojego urządzenia): 3,5 / 3,2 = ok. 1,09 kW. Przy cenie 0,90 zł/kWh to ok. 0,98 zł za godzinę pracy z pełną wydajnością.
• Jednostka 5 kW. Ten sam EER: 5 / 3,2 = ok. 1,56 kW, czyli ok. 1,41 zł za godzinę.
• Szczyt mocy. Trzy jednostki (2 × 3,5 kW i 5 kW, razem 12 kW chłodniczych) włączone naraz w upalne popołudnie pobierają 12 / 3,2 = 3,75 kW. To obciążenie dochodzi do reszty zakładu, więc przy planowaniu zmian w mocy umownej policz je razem z maszynami.

Ile prądu zużywa klimatyzator 3,5 i 5 kW w ciągu roku?

Rozporządzenia 206/2012 i 626/2011 podają wzory, z których liczy się zużycie sezonowe widoczne na etykiecie: QCE = P × 350 h / SEER dla chłodzenia i QHE = P × 1400 h / SCOP dla grzania (sezon umiarkowany). SEER i SCOP to współczynniki sezonowe: im wyższe, tym mniej prądu na tę samą pracę.

Tabela poniżej zakłada, że obciążenie projektowe grzania jest równe mocy znamionowej (uproszczenie, na etykiecie znajdziesz dokładne QCE i QHE) oraz cenę 0,90 zł/kWh netto łącznie z dystrybucją. Sprawdź swoją cenę według tekstu o cenie 1 kWh dla firm. Minimum prawne dla urządzeń poniżej 6 kW na czynniku o GWP powyżej 150 (a taki jest R32) to SEER 4,60 i SCOP 3,80. Lepszą klasę pokazuje dolna granica klasy A++: SEER 6,10 i SCOP 4,60.

• Przykład rachunku. 3,5 kW, minimum, chłodzenie: 3,5 × 350 / 4,60 = 1 225 / 4,60 = ok. 266 kWh, czyli 266 × 0,90 = ok. 239 zł. Grzanie: 3,5 × 1 400 / 3,80 = 4 900 / 3,80 = ok. 1 289 kWh, czyli ok. 1 160 zł.
• Zima kosztuje więcej niż lato. Godzin referencyjnych grzania jest cztery razy więcej niż chłodzenia (1 400 h wobec 350 h), więc przy podobnej sprawności zimowe zużycie jest ok. czterokrotnie wyższe.
• Klasa ma znaczenie. Przejście z minimum na dolną granicę A++ obniża zużycie 3,5 kW o ok. 25% w chłodzeniu (266 do 201 kWh) i ok. 17% w grzaniu (1 289 do 1 065 kWh).

Jak przeliczyć zużycie na własne godziny pracy klimatyzatora?

Godziny 350 i 1 400 to wartości referencyjne z metodyki etykiety, służące do porównywania urządzeń. Odpowiadają pracy z pełną mocą, a nie liczbie godzin, przez które urządzenie jest włączone. W biurze i hali rzeczywiste godziny bywają inne, dlatego policz je u siebie.

Wzór jest prosty: zużycie własne = wartość z etykiety × (Twoje godziny pełnej mocy / godziny referencyjne). Godziny pełnej mocy to czas włączenia pomnożony przez średnie obciążenie. Jeśli jednostka chodzi w sezonie 10 tygodni × 5 dni × 8 h = 400 h przy średnim obciążeniu 50%, to jest 200 h pełnej mocy (założenie przykładu). Dla 3,5 kW z minimalnym SEER: 3,5 × 200 / 4,60 = ok. 152 kWh, czyli ok. 137 zł, a nie 239 zł z tabeli. Prawdziwe godziny pokaże podlicznik, o czym więcej w tekście o monitoringu zużycia energii.

Czy grzanie klimatyzatorem jest tańsze niż grzejnik elektryczny?

Grzejnik elektryczny zamienia 1 kWh prądu w 1 kWh ciepła. Klimatyzator w trybie grzania to pompa ciepła powietrze–powietrze: SCOP mówi, ile kWh ciepła daje średnio w sezonie z 1 kWh prądu. Minimum prawne dla urządzeń poniżej 6 kW z R32 to 3,80, klasa A+++ zaczyna się od 5,10.

Dla jednostki 3,5 kW i 1 400 h referencyjnych oddanego ciepła jest 3,5 × 1 400 = 4 900 kWh. Grzejnikami elektrycznymi to 4 900 kWh prądu, czyli 4 900 × 0,90 = 4 410 zł. Klimatyzatorem z minimalnym SCOP: ok. 1 160 zł, a z SCOP 4,60: ok. 959 zł.

• Ostrożniej niż z etykiety. Komisja Europejska przyjmuje do statystyk OZE dla odwracalnych pomp powietrze–powietrze w klimacie umiarkowanym SPF 2,6, czyli wartość niższą niż minimalny SCOP. Przy SPF 2,6 te same 4 900 kWh ciepła kosztują 4 900 / 2,6 = ok. 1 885 kWh prądu, czyli ok. 1 696 zł. To nadal ponad dwa razy mniej niż grzejnik.
• Mróz obniża sprawność. Przy niskich temperaturach zewnętrznych wydajność spada. Poniżej temperatury biwalentnej (dla sezonu umiarkowanego najwyżej 2 °C) obliczenia etykiety zakładają dogrzewanie grzałką o sprawności 1, jak w zwykłym grzejniku.
• Hala to osobna sprawa. Rozporządzenia obejmują urządzenia do 12 kW. Większe systemy nie mają etykiety, więc zużycie liczysz z karty producenta i własnych godzin pracy.

Na co patrzeć, kupując klimatyzator dla firmy?

Porównuj urządzenia tej samej mocy i według tych samych wskaźników: SEER, SCOP, roczne QCE i QHE z etykiety oraz czynnik chłodniczy z jego GWP. Według oceny Komisji Europejskiej skala chłodzenia dla splitów jest mało ambitna: ponad 70% modeli ma klasę A++. Klasa A++ jest więc dziś normą, a o różnicy w rachunku decydują współczynniki, nie sama literka.

• Czynnik i GWP. R32 ma GWP 675. Od 1.01.2029 zakazane jest wprowadzanie do obrotu splitów powietrze–powietrze do 12 kW z F-gazami o GWP od 150 (chyba że wymagają tego względy bezpieczeństwa), a od 1.01.2035 wszystkich splitów do 12 kW z F-gazami. Zakup dziś jest zgodny z prawem, ale po 2029 roku nowe jednostki będą już na czynniku o niższym GWP. Jeśli rozbudowujesz system etapami, sprawdź przed zakupem, czy dokupisz tę samą generację.
• Zapowiedź Komisji. Trwa rewizja rozporządzeń. Dla splitów dyskutowano minima SEER 6,00 i SCOP 4,00, a dla małych splitów kierunek to przejście z R32 na propan (R290). Terminy są niepewne (przyjęcie ok. 2028, stosowanie ok. 2030), więc nie warto czekać na to z zakupem, który się opłaca dziś.
• Urządzenia powyżej 12 kW. Bez etykiety. Poproś o dane z karty: pobór przy pełnej mocy, EER i COP oraz sezonowe zużycie.
• Po montażu. Zmierz zużycie podlicznikiem przez kilka tygodni i porównaj z wyliczeniem z etykiety. Różnica pokaże, ile naprawdę pracuje urządzenie.

Od czego zacząć

Zacznij od tabliczek znamionowych i faktury, zanim zaczniesz porównywać oferty.

1. Spisz dla każdej jednostki moc znamionową, EER i COP (albo SEER i SCOP), czynnik chłodniczy i jego GWP z karty produktu.
2. Policz pobór przy pełnej wydajności: moc znamionowa podzielona przez EER. Zestaw go z mocą umowną i z poborem reszty zakładu w godzinach, gdy klimatyzacja pracuje.
3. Oszacuj godziny pełnej mocy latem i zimą: czas włączenia pomnożony przez średnie obciążenie. Jeśli możesz, zamontuj podlicznik i sprawdź po miesiącu.
4. Przelicz zużycie: QCE × (twoje godziny / 350) i QHE × (twoje godziny / 1 400), potem pomnóż przez swoją cenę kWh z faktury.
5. Sprawdź, czy zimą klimatyzator nie dublowałby innego grzania i porównaj koszt ciepła z kosztem grzejników elektrycznych (1 kWh prądu to 1 kWh ciepła).
6. Przed zakupem zapytaj o ofertę i porównaj SEER, SCOP, QCE i QHE, GWP czynnika i dostępność serwisu.