Fotowoltaika dla firmy: leasing, kredyt czy pożyczka – podatki, VAT i amortyzacja

Leasing, kredyt, pożyczka, gotówka: czym się różnią?

Cztery formy różnią się przede wszystkim tym, kto jest podatkowym właścicielem instalacji, bo to on zapisuje odpisy amortyzacyjne w kosztach. Pozostałe różnice (VAT, wsparcie publiczne, okres umowy) wynikają w dużej mierze z tego jednego wyboru.

• Gwarancje BGK. Gwarancja Ekomax i Biznesmax Plus zabezpieczają wyłącznie kredyty, leasing nie jest w nich wymieniony. Jeśli liczysz na gwarancję i dopłatę do kapitału, leasing odpada.
• Leasing z gwarancją. Leasing może mieć gwarancję UE w programie InvestEU, bezpłatną dla klienta. Dopłaty do kapitału i części dotacyjne mają kredyty i pożyczki, a leasing – w opisanych programach – tylko tę gwarancję.
• Programy szczegółowo. Warunki Ekomaksu, Biznesmaksu Plus, pożyczek regionalnych i InvestEU opisuje tekst dofinansowanie fotowoltaiki dla firm, a Kredyt ekologiczny i Ekomax w ujęciu ogólnym – dotacje dla firm produkcyjnych.

Pytanie 1: kto amortyzuje instalację i według jakiej stawki?

W leasingu operacyjnym instalację amortyzuje finansujący, a Ty wrzucasz w koszty raty (bez VAT). W leasingu finansowym jest odwrotnie: amortyzujesz Ty, a kosztem jest część odsetkowa opłat. Z przepisów o leasingu finansowym wynika, że spłata wartości początkowej kosztem nie jest, jeśli umowa jest na czas oznaczony, suma opłat bez VAT jest co najmniej równa wartości początkowej, a umowa wskazuje korzystającego jako dokonującego odpisów. Gdy umowa nie dzieli rat na kapitał i odsetki, część kapitałową ustala się proporcjonalnie do okresu umowy.

Stawka amortyzacji zależy od klasyfikacji w Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), a ta nie wymienia fotowoltaiki z nazwy. Rodzaje najbliższe to 348 „Pozostałe turbozespoły i zespoły prądotwórcze” (grupa 3, stawka 7%) oraz 669 „Pozostałe urządzenia nieprzemysłowe” (grupa 6, stawka 10%), który wprost obejmuje kolektory słoneczne. Którą pozycję wybrać, ustala firma razem z księgową, i od tej decyzji zależy minimalny okres leasingu operacyjnego.

• Stawka 7% (grupa 3). Odpis roczny to 7% wartości początkowej, normatywny okres amortyzacji ok. 14 lat i 3 miesiące.
• Stawka 10% (grupa 6). Odpis roczny to 10% wartości początkowej, normatywny okres 10 lat.
• Magazyn bateryjny. W wykazie stawek jest pozycja 633 „Baterie akumulatorów elektrycznych stacjonarnych” ze stawką 20%, ale to, czy konkretny magazyn tam trafia, także ustala firma. Magazyn przy PV opisuje tekst magazyn energii dla firmy.
• Amortyzacja przyspieszona. Przy maszynach i urządzeniach z grup 3–6 i 8 można w pierwszym roku podwyższyć stawkę współczynnikiem do 2,0 (amortyzacja degresywna).

Pytanie 2: kiedy płacisz VAT i która forma pasuje do Twojej firmy?

Wydanie towaru na podstawie umowy leasingu zawartej na czas określony jest dostawą towarów, jeśli umowa przewiduje przejście własności w następstwie normalnych zdarzeń lub z chwilą zapłaty ostatniej raty. Przepis uznaje za takie umowy te, w których według przepisów o podatku dochodowym odpisów dokonuje korzystający, czyli leasing finansowy. W praktyce oznacza to, że przy leasingu finansowym VAT od całej wartości instalacji wykazuje się z góry, w momencie wydania. Przy leasingu operacyjnym VAT naliczany jest od każdej raty jak od usługi.

Dla płynności to duża różnica: jedna forma obciąża Cię VAT-em jednorazowo na starcie, druga rozkłada go na raty. Co z tym zrobić w rozliczeniu VAT firmy, wyjaśni księgowa. Poniższa lista nie jest rekomendacją, tylko zestawem pytań dla każdej z form.

• Płynność. Zakup z kredytu i leasing finansowy wymagają uwagi na VAT i ewentualny wkład własny. Leasing operacyjny rozkłada VAT na raty. Sprawdź, ile pieniędzy będzie zamrożone w pierwszych miesiącach.
• Własność. Po okresie podstawowym leasingu operacyjnego finansujący może sprzedać Ci instalację, a przychodem jest cena z umowy (gdy jest niższa od hipotetycznej wartości netto – wartość rynkowa). Zapytaj, ile wyniesie wykup i kiedy.
• Okres użytkowania. Jeśli planujesz korzystać z instalacji dłużej niż trwa umowa, albo zmienić lokalizację (dach, hala), forma leasingu i prawo do instalacji po jego końcu muszą być jasno zapisane.
• Dotacje i gwarancje. Jeśli program wymaga kredytu (gwarancja Ekomax, dopłata do kapitału), leasing nie wchodzi w grę. Jeśli liczysz na część dotacyjną pożyczki regionalnej, sprawdź dostępność środków u partnera w swoim województwie.

Pytanie 3: jak długa musi być umowa, żeby raty były kosztem?

W leasingu operacyjnym opłaty są kosztem korzystającego, jeśli umowa jest na czas oznaczony wynoszący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji (rzeczy ruchome) oraz suma opłat bez VAT odpowiada co najmniej wartości początkowej przedmiotu. Normatywny okres to czas, w którym odpisy według stawek z wykazu zrównują się z wartością początkową, więc im niższa stawka, tym dłuższy musi być leasing.

• Co z tego wynika. Umowa na 48 miesięcy, która dla stawki 10% jest w porządku, przy stawce 7% jest za krótka. To dlatego klasyfikację ustalasz przed podpisaniem, nie po nim.
• Dwa warunki jednocześnie. Samo spełnienie okresu nie wystarcza: suma opłat bez VAT musi odpowiadać co najmniej wartości początkowej.

Od czego zacząć

Zanim poprosisz o oferty, ustal z księgową dwie rzeczy: klasyfikację instalacji i to, czy firma korzysta już z jednorazowej amortyzacji w tym roku.

1. Ustal z księgową klasyfikację w KŚT (rodzaj 348, 669 czy inny) i stawkę amortyzacji. Zapisz ją, bo od niej zależy minimalny okres leasingu operacyjnego.
2. Sprawdź, czy firma jest małym podatnikiem albo działa w pierwszym roku, i ile z limitu jednorazowej amortyzacji (100 000 zł rocznie albo 50 000 euro) już wykorzystujesz.
3. Poproś leasingodawcę o oferty obu rodzajów leasingu na tę samą instalację: okres, sumę opłat bez VAT, wartość wykupu i zapis o tym, kto dokonuje odpisów amortyzacyjnych.
4. Zapytaj księgową, jak rozliczy się VAT: z góry przy wydaniu (leasing finansowy) czy od każdej raty (operacyjny), i jak wpłynie to na płynność w pierwszym roku.
5. Jeśli rozważasz kredyt, sprawdź w banku gwarancję BGK i dopłatę do kapitału, a w funduszu regionalnym pożyczkę z częścią dotacyjną. Wnioski na PV są omówione w tekście o dofinansowaniu.
6. Policz, ile instalacja da w złotówkach, zanim porównasz raty: zasady rozliczenia energii i autokonsumpcji opisuje tekst fotowoltaika dla firm, a hub z innymi sposobami oszczędzania – jak obniżyć koszty w firmie produkcyjnej.